Bloggfęrslur mįnašarins, aprķl 2007

Bryndķs ver bónda sinn

Varnargrein Bryndķsar Schram fyrir bónda sinn sem birtist ķ Fréttablašinu ķ sķšustu viku fór fram hjį mér.  Ég rakst hins vegar į hana ķ bloggi skólabróšur mķns śr menntaskóla, Kjartans Valgaršssonar, sem nś bżr ķ Afrķku http://www.kjarval.blog.is/ 

Yfirskrift greinar Bryndķsar er "Engin karlremba".  Greinin er dįlķtiš krśttleg, frśin ver bónda sinn, vegna ummęla hans um "ljóskuna" Žorgerši Katrķnu og segir aš hann sé "ekki karlrembusvķn".  Hśn ętti aš vita hvernig hann kemur fram viš konur.  

Ķ vķsnahorni Morgunblašsins į laugardag er bent į aš skv. Ķslenskri oršabók, śtgefinni 2003, er hugtakiš "ljóska" skilgreint eftirfarandi: "ung, ljóshęrš, vitgrönn kona".

Ķ vķsnahorninu er jafnframt birt vķsa frį Rśnari Kristjįnssyni frį Skagaströnd:

Bżr ķ hśsi geršu śr gleri

gśrś einn į Krataslóš.

Lofašur af Lennart Meri

en lķtt af sinni eigin žjóš!

 

Jón Baldvin meš žaninni žrjósku

žrumaši ķ Silfrinu hįtt.

Lżsti žar einhverri ljósku

sem lķklega skildi nś fįtt!

 

Ķ umręšunni öflug gróskan

eykur mörgum žor.

Jafnvel menntamįla-ljóskan

markar žar sķn spor!

 

Jón Baldvin sem merktur mósku

mišlar ei viti stóru.

Einna helst lķkur ljósku

sem leitar aš eigin glóru!

Žaš sem mér fannst reyndar einna merkilegast ķ greininni var aš Bryndķs notaši žįtķš žegar hśn sagši eftirfarandi um nafngift bónda sķns į Ingibjörgu Sólrśnu Gķsladóttur:  "...Og svo ein enn sem hann vęnti mikils af, hét bara Sóla."   Ķ samręmi viš annaš sem hefur komiš frį kratahöfšingjanum aš undanförnu.


Sjįlfstęšisflokkur, VG og utanrķkismįl.

Reykjavķkurbréf Morgunblašsins fjallar ķ dag um hugsanleg stjórnarmynstur eftir kosningarnar 12. maķ nęstkomandi.

Margt er hęgt aš taka undir ķ greiningu Morgunblašsins en žaš voru tvö atriši sérstaklega sem vöktu athygli mķna.

Annaš er aš höfundur Reykjavķkurbréfsins lżsir žvķ aš ekki sé žörf į aš hafa įhyggjur af utanrķkismįlum ķ höndum Vinstri gręnna meš Steingrķm Sigfśsson žar viš stjórnvölinn ķ hugsanlega rķkisstjórnarsamstarfi Sjįlfstęšisflokks og VG.  Žessir flokkar séu ķ grundvallaratrišum sammįla ķ afstöšu sinni til Evrópusambandsins.

Nokkrum blašsķšum framar ķ blašinu, į bls. 38-41, er śttekt blašsins į afstöšu stjórnmįlaflokkanna ķ utanrķkismįlum.   Žar sker VG sig śt ķ meginįherslum ķ utanrķkisstefnu Ķslendinga sķšustu įratuga, meš neikvęšri afstöšu til NATO og varnarsamningssins viš Bandarķkin.   Eina sem žessir tveir flokkar eru sammįla um varšandi stefnu ķ utanrķkismįlum er afstašan til ESB, sem ekki er einu sinni rętt ķ kosningabarįttunni og ašeins einn stjórnmįlaflokkur, Samfylkingin meš um 20% fylgi ķ skošanakönnunin, er meš į stefnuskrį sinni. 

Hvernig kemst höfundur Reykjavķkurbréfsins aš žeirri nišurstöšu aš utanrķkismįl ķ höndum VG muni ekki skapa vanda?  Hefur höfundurinn heimildir fyrir žvķ aš VG geri utanrķkismįl ekki aš įgreiningsefni ķ hugsanlegum stjórnarmyndunarvišręšum.  Ef svo er, vęri gagnlegt aš vita af žvķ.

Hér er tafla um afstöšu flokkanna, tekin śr Morgunblašinu ķ dag.

Mynd śr gagnasafni Morgunblašsins

Hitt atrišiš ķ Reykjavķkurbréfinu varšar hugsanlega virka ķhlutun forseta Ķslands ķ stjórnarmyndun, sem er įhyggjuefni og ógnun viš lżšręšiš ķ landinu.  Žaš er mikilvęgt aš allt frumkvęši ķ stjórnarmyndun verši į höndum forystumanna flokkanna, įn afskipta og ķhlutunar forsetans.

 

 


Nęr helmings fękkun kvenna ķ žingliši Samfylkingar.

Hlutur kvenna og endurnżjun ķ žingliši flokka hafa ętķš žótt tilefni til umręšu.  Einkum hafa fréttamenn fylgst nįiš meš gengi kvenna ķ Sjįlfstęšisflokknum og veriš tilefni  mišur vinsamlegra athugasemda, ekki sķst śr röšum Samfylkingarfólks.  Nś sżna skošanakannanir aš konum ķ žingflokki Samfylkingar mun fękka um nęr helming og endurnżjun ķ žinglišinu veršur afar lķtil. 

Žaš hefur hins vegar ekki žótt tilefni tķšinda ķ blöšum eša bloggsķšum!  

Ķ könnun  Fréttablašsins ķ dag er Sjįlfstęšisflokknum spįš 40.6% fylgi, sem er um 7% aukning frį kjörfylgi 2003 og gefur flokknum 27 žingmenn ķ staš 22 įšur. 

Ķ hópi žeirra 27 žingmanna eru 10 konur, žar af 7  nżjar į žingi, en žó engir nżgręšingar žvķ žęr hafa mikla reynslu ķ atvinnulķfinu og ķ stjórnmįlum, sem sveitarstjórnarmenn og ašstošarmašur rįšherra.  Konur ķ žingliši flokksins eru nś 7, en gangi skošanakönnunin eftir verša žęr 10.

Fjórir nżir žingmenn eru karlar, sem hafa mikla reynslu ķ atvinnulķfinu og stjórnmįlum, į sveitarstjórnarstigi og sem ašstošarmenn rįšherra. 

Af žessum 27 žingmönnum sem flokknum er spįš eru žannig 11 nżjir žingmenn og einn fyrrum žingmašur.  40% af žingmönnum flokksins verša nżir.

Samt spyrjum viš aš leikslokum, en žetta er feiknalega öflugt liš sem skošanakönnun Fréttablašsins spįir aš bętist viš hóp reyndra žingmanna Sjįlfstęšisflokksins.

Samfylkingu er skv. skošanakönuninni spįš 15 žingmönnum, 10 körlum og 5  konum.  Konum ķ žingliši Samfylkingarinnar fękkar um 4.  Endurnżjunin felst ķ 2 reyndum sveitarstjórnarmönnum į mišjum aldri og einum fyrrum žingmanni. Endurnżjunin er 13.3%.

Kjósendur eiga ekki aš vera ķ nokkrum vafa um hvor kosturinn er meira spennandi!


Hrafninn talar!

Meira um efni Višskiptablašsins ķ gęr.

 Ķ pistli ķ blašinu ķ gęr segir Hrafn Jökulsson eftirfarandi:

  •  " Jś, žaš er kosiš um nęstu rķkisstjórn. Kaffibandalag stjórnarandstöšunnar vofir enn yfir žjóšinni.  Žaš hafa forystumenn Samfylkingar, VG og Frjįlslyndra įréttaš į sķšustu dögum og vikum. Og vill einhver - ķ alvöru - slķka rķkisstjórn? Eftir landsfund Samfylkingarinnar var žjóšin jafn nęr um stefnu flokksins, sem viršist rśmast ķ žremur oršum: Viš viljum völd.

 

  • Og viljum viš sjį Magnśs Žór Hafsteinsson sem félagsmįlarįšherra ķ rķkisstjórn Ingibjargar Sólrśnar, žar sem Steingrķmur J. fengi aš leika lausum hala ķ fjįrmįlarįšuneytinu?..."

Jamm!!

Žarf nokkru viš aš bęta!   

Talandi um hryllingsmyndir! 


Įfram, įfram!

Višskiptablašiš ķ gęr var sérstaklega skemmtilegt aflestrar.  Žar var t.d. vištal viš Vigdķsi Jónsdóttur, framkvęmdastjóra InPro, en fyrirtękiš sérhęfir sig ķ veitingu heilbrigšisžjónusta į einkarekstrarlegum grunni, m.a. heilsuvernd ķ fyrirtękjum og hjśkrun ķ heimahśsum.   Žį er fyrirtękiš ķ samstarfi viš żmsa ašila um framkvęmd forvarna t.d. forvarnir vegna hjartasjśkdóma ķ samstarfi viš Hjartaheill į Sušurnesjum.  Fyrirtękiš hefur jafnframt įhuga į aš taka aš sér verkefni meš samningi viš stjórnvöld um rekstur einstakra žįtta ķ heilbrigšisžjónustu og nefnir Vigdķs ķ vištalinu rekstur heilsugęslustöšva sem dęmi. 

Hugmyndir Vigdķsar eru ferskar og ég er hjartanlega sammįla henni žegar hśn segir ķ lok vištalsins eftirfarandi: "... (žaš) žarf aš skilgreina betur, og gera žaš fyrir opinberum tjöldum, hvaša žjónustu hiš opinbera ętlar aš fjįrmagna og tryggja žannig landsmönnum ašgang aš. Ķ öšru lagi žarf aš gefa einkaašilum tękifęri til žess aš sinna žessari žjónustu ķ mun meira męli en nś er."

Żmsir hafa oršiš til žess aš hallmęla sjįlfstęšum rekstri ķ heilbrigšisžjónustu.  Gjarnan meš aš draga fram einhver öfgadęmi aš utan.   Žaš į t.d. viš um Vinstri gręna, sem sjį svart žegar slķkar hugmyndir eru nefndar.

Reynslan hér į landi er hins vegar mjög góš.  Einkarekin heilsugęsla ķ Salahverfi sem hefur starfaš ķ örfį įr og heilsugęslustöšin ķ Lįgmśla,sem hefur starfaš į žrišja įratug, žykja veita afbragšs žjónustu, sem m.a. hefur veriš stašfest meš könnunum į vegum Heilsugęslunnar ķ Reykjavķk. Žį er hagkvęmi og skilvirkni ķ žjónustu betri hjį žeim, en hjį rķkisreknum heilsugęslustöšvum.  Žaš hefur heilbrigšisrįšumeytiš stašfest.  Hiš sama mį segja um einkarekna hjśkrunarheimiliš Sóltśn, en žjónustan og ašbśnašur aldrašra er notuš sem fyrirmynd annarra heimila.

Andstaša Vinstri gręnna er žvķ fremur ķ ętt viš trśarbrögš, en aš žeim sé umhugaš aš geta veitt gęšažjónustu og fį fram betri nżtingu fjįrmuna śr opinberum sjóšum. 

Žessi heilbrigšisfyrirtęki eru rekin af opinberu fé meš samningi viš stjórnvöld.  

Sporin hér į landi žarf žvķ ekki aš hręšast, heldur eru hvatning til frekari žróunar. Žaš mun Sjįlfstęšisflokkurinn gera, fįi hann tękifęri eftir kosningar aš taka aš sér heilbrigšisrįšuneytiš, sem rķkur vilji er fyrir innan flokksins.  Ekki mun ég skorast undan aš leggja mitt af mörkum til aš svo megi verša.

 


Įfram um rangfęrslur Samfylkingar um tannheilsu

Ķ gęr skrifaši ég um rangfęrslur Samfylkingar ķ auglżsingum um tannheilsu ķslenskra barna. 

Ķ rannsókn Munnķs, sem Samfylkingin er sennilega aš nota kemur fram aš rannsóknarašferšir til aš meta tannheilsu barna voru ólķkar og ekki sambęrilegar ķ rannsókninni 1996 og 2005. 

Annars vegar var tannįstand metiš sjónręnt og hins vegar meš hjįlp röntgentękja.  Žetta er ekki sambęrilegt.

Enda segja skżrsluhöfundar eftirfarandi:

"Undirstrikaš er mikilvęgi žess aš önnur og nįkvęmari ašferš er nś notuš viš greiningu į tannįtu en ķ fyrri rannsóknum, auk žess sem röntgenmyndir gera greiningu į skemmdum į hlišarflötum tanna betri. Žvķ liggja nś fyrir mjög įreišanlegar upplżsingar um tķšni tannįtu hjį ķslenskum börnum og ungmennum žó upplżsingarnar séu ekki algerlega samanburšarhęfar viš nišurstöšur fyrri rannsókna į tannįtu hérlendis."

Hér er sślurit sem birt er ķ skżrslunni og sżnir raunverulegar nišurstöšur könnunarinnar, žar  sem fyrri sślan 2005 er sambęrileg viš rannsóknir fyrri įra.

Žetta sślurit segir allt sem žarf!

Mešalfjöldi skemmdra, fylltra og tapašra fulloršinstanna hjį 15 įra börnum - D3MFT

Mynd: mešalfjöldri DMFT hjį 15 įra. Smella į mynd til aš stękka


Rangfęrslur ķ auglżsingu Samfylkingarinnar

Rétt fyrir kl. 8 ķ morgun hlustaši ég į śtvarpiš ķ bķlnum mķnum į leiš minni į fastan morgunfund okkar frambjóšenda ķ Valhöll. 

Žį var spiluš auglżsing Samfylkingarinnar meš rödd eins frambjóšanda flokksins um stefnu hans varšandi tannheilsu ķslenskra barna. Žar var fullyrt aš hśn hafi versnaš į sķšustu įrum.   

Žetta er einfaldlega rangt.

Hér er lķklega veriš aš vķsa ķ nżlega kynnta rannsókn į tannheilsu Ķslendinga.  Hana mį nįlgast hér , en žar er m.a. borin saman tannheilsa ķslenskra barna į įrunum 1995 og 2005

Žar segir m.a eftirfarandi:

"Tķšni tannskemmda mešal barna og unglinga į Ķslandi lękkaši mjög hratt į įrunum 1986-1996 en undanfarin įratug viršist hafa hęgt mjög į žeirri jįkvęšu žróun.

Ef eingöngu er mišaš viš nišurstöšur sjónręnnar greiningar nś viršast litlar breytingar hafa įtt sér staš į tannheilsu 6, 12 og 15 įra barna og ungmenna undanfarin 10 įr..." 

Fullyršing frambjóšandans um versnandi tannheilsu ķslenskra barna stenst žvķ ekki og er röng. 

Žetta eru óvönduš vinnubrögš frį hendi Samfylkingarinnar og vekur spurningar um annaš įróšursefni sem frį žeim kemur.   

 

 


Įrni į hrós skiliš!

Vandi žeirra barna og foreldra žeirra sem bķša eftir plįssi į BUGL er erfišur.  Eins og kom fram ķ fréttum rķkissjónvarpsins ķ gęrkvöldi sagši Siv Frišleifsdóttir heilbrigšisrįšherra aš börn sem vęru ķ brįšažörf vęru ķ forgangi ķ žjónustu į stofnuninni.  Börn sem eru meš alvarlegan vanda sökum gešsjśkdóms žurfa į slķkri innlögn aš halda.

Hins vegar veršur ekki fram hjį žvķ litiš aš viš getum breytt įherslum ķ gešheilbrigšisžjónustu og nįš jafnvel betri įrangri ķ betri lķšan fólks.   Vandinn er aš viš leggjum allt of mikla įherslu į stofnanažjónustu og innlögn į stofnun.  Žaš į viš į flestum svišum heilbrigšisžjónustunnar. 

Viš erum meš hlutfallslega einna flest hjśkrunarrżmi fyrir aldraša og sjśkrarśm ķ gešheilbrigšisžjónustunni ķ samanburši viš önnur Noršurlönd.  Žaš skortir į śrręši utan stofnana į göngudeildum, ķ heimahśsum og innan félagslega kerfisins.  Fólk er į stofnunum, sem gęti meš auknum stušningi heilbrigšis- og félagslega kerfisins bśiš sjįlfstętt og fengiš žjónustu utan stofnana eša heim til sķn. 

Žetta er einn helsti ljóšur į okkar heilbrigšiskerfi og hann er okkur dżr, bęši mannlega og fjįrhagslega.

Žaš er hęgt aš gera hlutina öšruvķsi.  Žaš stašfesta m.a. ummęli Helga Vilberg hjį Reykjavķkurborg og Gylfa Jóns Gylfasonar ķ Fréttablašinu ķ fyrradag, 23. aprķl, um žjónustu viš börn meš hegšunarvanda.   Žar segja žeir aš žau kerfi sem sinna žessum börnum "tali ekki saman" og BUGL vķsi ekki į žau śrręši sem fyrir eru innan skóla- og félagskerfis til aš styšja viš žessi börn og fjölskyldur žeirra.  Jafnframt er bent į aš žaš skorti į slķkt śrręši.  

Einna athyglisveršast žó er framtak Reykjanesbęjar.  Sveitarfélagiš bķšur foreldrum upp į uppeldisnįmskeiš til aš draga śr lķkum į hegšunarvanda hjį börnum.  Stoškerfi samfélagsins, heilbrigšiskerfiš, skólinn og félagslega kerfi sveitarfélagsins styšja viš žį nįlgun sem nįmskeišiš er byggt į.  Įhersla er į aš veita žjónustu ķ heimabyggš.

Afleišingin er aš tilvķsanir vegna barna ķ Reykjanesbę vegna hegšunarvanda eru mun fęrri og innlögnum barna śr sveitarfélaginu į barnagešdeild hefur fękkaš um helming.

Žetta er žarft og gott framtak, sem sżnir nęmni į žarfir samfélagsins!   Bęjarstjórinn, Įrni Sigfśsson, į žar hrós skiliš!


Reišžjįlfun ķ höfn

Hestamenn sem sóttu landsmót hestamanna į Vindheimamelum ķ Skagafirši įriš 2002 muna žegar Önnu Bretaprinsessu var fęršur hestur aš gjöf meš žeim oršum aš hann vęri ętlašur til žjįlfunar fatlašra barna ķ heimalandi hennar.  Hesturinn fęldist reyndar lķtillega viš athöfnina og annar sendur ķ hans staš til Bretlands, en žaš er önnur saga!

Ķ dag įtti ég žess kost aš vera višstödd ķ reišhöll hestamannafélagsins Gusts ķ Kópavogi, žegar Siv Frišleifsdóttir heilbrigšisrįšherra undirritaši reglugerš sem heimilar žįtttöku Tryggingastofunar rķkisins ķ greišslu reišžjįlfunar, sem mešferš ķ sjśkražjįlfun.

Žetta var afar įnęgjulegur višburšur, sem mun skipta miklu mįli fyrir fjölmarga fatlaša, ekki sķst fötluš börn.

Ég flutti fyrirspurn į Alžingi fyrir nokkrum misserum um žessi mįl og benti m.a. į aš ķslenski hesturinn žyki sérlega vel fallinn til reišžjįlfunar fatlašra og ręšur žar bęši bygging hans og ešliseiginleikar. Hann er fremur smįvaxinn meš góša lund og ólķkar gangtegundir hans eru gagnlegar viš hęfingu og žjįlfun fatlašra.  Meš reišžjįlfun er m.a. hęgt aš bęta lķkamsbeitingu, jafnvęgi og hreyfifęrni fatlašra barna, auk žess aš vera įnęgjurķkt og hvetjandi sem mešferšarform.

Um nokkurt skeiš hafa sérhęfšir sjśkražjįlfarar beitt reišžjįlfun fyrir fötluš börn, m.a. ķ sumarbśšum Styrktarfélags lamašra og fatlašra ķ Reykjadal.  Fyrirspurn mķn beindist aš žvķ spyrja heilbrigšisrįšherra hvort hann ętlaši aš beita sér fyrir žvķ aš reišžjįlfun yrši višurkennt mešferšarform viš sjśkražjįlfun fatlašra barna og nyti greišslužįtttöku Tryggingastofnunar rķkisins. Siv heilbrigšisrįšherra lżsti skilningi og stušningi viš mįliš.

Ķ framhaldi af fyrirspurn minni og meš samvinnu og hvatningu margra ašila, m.a. Styrktarfélags lamašra og fatlašra, Félagi ķslenskra sjśkražjįlfara og annarra ašila varš žessi langžrįši draumur margra aš veruleika ķ dag.   

Žvķ ber aš fagna og fyrir žaš aš žakka.  Hópur fatlašra barna og foreldrar žeirra glöddust sérstaklega ķ dag.  


Einmana ķslensk börn

Eitt sinn heyrši ég barn segja: "Krakkarnir vilja ekki gera sig aš fķfli aš tala viš mig." 

Einmana börn, var yfirskrift fundar sem ég sótti ķ morgun į vegum Samtakanna Nįum įttum sem er opinn samrįšsvettvangur żmissa ašila um fręšslu og fķkniefnamįl.   Ķ samrįšshópnum eru bęši opinberar stofnanir og frjįls félagasamtök . 

Kveikjan var nżleg alžjóšleg rannsókn sem sżndi aš ķslensk börn lżsa einni mestri einsemd ķ samanburši viš börn ķ öšrum löndum.  

Žetta er mikiš įhyggjuefni og umhugsunarefni fyrir foreldra ķ forgangsröšun sinni og skóla ķ įherslum sķnum.

Į fundinum var m.a. sagt frį unglingsstślku, sem hefur oršiš śtundan ķ félagahópi, en hśn eyddi öllum pįskunum fyrir framan tölvuna sķna. Foreldrar hennar eru mikiš fjarverandi vegna vinnu sinnar, m.a. vegna vaktavinnu. Žetta er ekki einsdęmi.  

Vinir skipta unglinga miklu mįli.  Žau sem lenda śtundan mešal félaga sinna, finna til einmanaleika, kvķša og depuršar.  Žessir krakkar eru ķ įhęttu aš missa tök į lķfinu og oft žarf mikiš įtak til aš byggja upp sjįlfstraust og  sannfęra žau um įgęti sitt.   Į fundinum var sżnt fram į aš inngrip skóla og foreldra og samvinna žeirra getur skipt sköpum um lķšan og afdrif žessara krakka.  Jafnframt var athyglisverš umręša um aš netnotkun žessarra barna hefur reynst žeim hęttuleg. Netheimar eru opnir öllum og nżta nķšingar sér žaš.  Žessir krakkar eru ķ sérstakri hęttu gagnvart žeim, žvķ sókn žessara krakka eftir samskiptum og višurkenningu getur gert žau aš aušveldum fórnarlömbum nķšinga. 

Žessi umręša er mikilvęg og žaš var gott aš hlusta į fagfólk lżsa hvernig žau nįlgast unglingana af  umhyggju fyrir velferš žeirra og įhuga į aš verša žeim aš liši og hvaša įrangri er hęgt aš nį meš markvissum hętti.  

 


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband